Albanian
македонски
English
Siç tregojnë studime të shumta, dremitjet janë shumë të shëndetshme dhe të rëndësishme për zhvillimin e foshnjës. Si mund të siguroni kushte të mira për dremitje?
Një foshnjë e porsalindur fle më shumë se të rriturit. Por kjo nuk do të thotë që ata flenë më shumë natën, përkundrazi. Natën, foshnjat zgjohen shpesh – ata kanë nevojë për një përqafim ose janë të uritur. Atë që humbin natën, e kompensojnë duke dremitur ditën. Ata e dinë se çfarë është e mirë për ta – një sy gjumë është një mënyrë e përsosur për të rimarrë forcën.
Shkencëtarët janë ende duke studiuar se si dremitjet ndikojnë në zhvillimin e fëmijëve. Shumica konkludojnë se ato janë shumë të mira për zhvillimin e aftësive njohëse.Dremitjet përmirësojnë kujtesën dhe lejojnë që truri të kujtojë informacionin që ruan. Gjithashtu, është vërtetuar se dremitjet janë të dobishme për zhvillimin e të folurit dhe përmirësojnë kujtimin e fjalëve dhe shprehjeve. Ju mund të lexoni më shumë rreth tij këtu.
Çfarë do të thotë dremitje nga një perspektivë praktike? Ka vetëm një përgjigje për këtë, sado irrituese të jetë: varet. Në moshën, personalitetin e fëmijës, ritmin e ditës. Sidoqoftë, ne mund të përpiqemi të shmangim ritualet e mundimshme të qetësimit dhe t’i bëjmë dremitjet me të vërtetë të përshtatura me nevojat e foshnjës. Këtu janë disa këshilla.
Rregulloni ritmin e ditës
Foshnjat nuk mund të bëjnë dallimin midis ditës dhe natës. Ata vetëm flenë dhe hanë. Gjatë javëve të para pas lindjes, prindërit gjithashtu mund të ndjekin nevojat e tyre (dhe të dremitin kur fëmijët janë në gjumë sepse nuk e dimë kur kemi një mundësi tjetër për ta bërë atë). Pak nga pak, prezantoni një ritëm të rregullt të ditës. Kur filloni ta merrni fëmijën tuaj për shëtitje, kujdesuni që gjithmonë ta bëni atë në të njëjtën kohë,mund ta lëkundni në karrocë fëmijësh apo hobe që të bien në gjumë dhe mos harroni se kjo është një kohë e mirë për të fjetur. E njëjta gjë vlen për larjen, masazhin dhe ritualet e tjera të përditshme – çdo ditë ato duhet të ndodhin në të njëjtën kohë dhe në të njëjtin rend. Kjo e bën fëmijën të ndihet i sigurt sepse ata e dinë se çfarë do të ndodhë më pas. Ngadalë, shumë gradualisht dhe sistematikisht, fëmija juaj do të mësojë për rregullsinë dhe do të jetë më e lehtë për ta të kalojnë në “një pikë tjetër në rendin e ditës”. Për më tepër, rutinat mund t’ju ndihmojnë gjithashtu të kuptoni pse fëmija juaj është i bezdisshëm – se është koha e gjidhënies apo dremitjes. Kështu, sjellja e foshnjës do të jetë më e lehtë për t’u interpretuar.
Rregullo dritën në kohën e ditës
Vënia në gjumë kërkon ndryshime në modelet e trurit dhe kjo shkaktohet nga hormonet dhe neurotransmetuesit. Truri është programuar për të lidhur gjumin me errësirën. Prandaj, sigurohuni që t’i përgatisni fëmijës suaj një cikël natyror ditë-natë. Kur është natë, duhet të jetë errësirë. Kur ushqeheni ose ndërroni pelenat ose rrobat e foshnjës gjatë natës, mos ndizni dritë të ndritshme, por përkundrazi një llambë të vogël me një hije të errët.
Në të kundërt, mos e mbani fëmijën tuaj në errësirë gjatë ditës. Kur ata dremitin, ju mund të dëshironi të mbyllni mbyllni perdet , por mos e bëni dhomën plotësisht të errët. Nëse dremitjet e foshnjës janë të gjata dhe zgjohen shpesh natën, është më mirë të lini perdet të hapura gjatë gjumit. Lëreni sistemin nervor të foshnjës të kuptojë: është dritë, po zgjohemi së shpejti!
Në mbrëmje, përpiquni të shmangni përdorimin e një llambe tavani dhe të fikni ekranet që lëshojnë dritë rreth foshnjës. Ekrani i një smartphone-i e bën një dhomë shumë të ndritshme edhe pse jashtë është muzgu dhe ne do të dëshironim që truri i foshnjës të kalojë në modalitetin e natës.
Vëzhgoni nevojat në ndryshim të foshnjës
Një foshnjë e porsalindur mund të bjerë në gjumë pas çdo ushqyerje me gji. Fëmijëve gjashtë muajsh dhe fëmijëve më të mëdhenj mund t’u duhen vetëm dy dremitje (p.sh. gjatë shëtitjes në mëngjes dhe pasdite). Foshnjat mbi 6 muaj interesohen gjithnjë e më shumë për atë që po ndodh përreth tyre dhe shpërqendrohen lehtësisht. Kur të jenë rreth një vjeç, ata ndoshta do të pushojnë së fjeturi në një karrocë fëmijësh – ata do të dëshirojnë të shikojnë botën, apo edhe të lënë karrocën dhe të zvarriten ose të ecin pranë prindit. Në atë rast, është mirë të ndryshosh ritualin e dremitjes dhe ta bësh atë pas një shëtitjeje aktive dhe një vakti të lehtë, kur të kthehesh në shtëpi.
Çdo ndryshim në numrin e dremitjeve kërkon kohë për rregullim dhe durim. Gjatë tranzicionit, foshnja mund të jetë veçanërisht e shqetësuar ose shumë aktive,dhe kjo sidomos në mbrëmje kur do të dëshironim t’i bindnim të flinin. Është normale. Ju nuk mund të “programoni” vetëm një mënyrë të caktuar gjumi në një fëmijë por ata do të rregullohen pas një kohe. Mbani mend se nuk ka standarde që rendisin gjatësitë e sakta të gjumit ose sa shpesh ato duhet të ndodhin. Është personale dhe secili fëmijë ka nevoja të ndryshme.
Futni rituale qetësuese
Fëmijët e porsalindur zakonisht bien në gjumë ndërsa ushqehen me gji. Kjo është e natyrshme. Por ju mund të dëshironi të dini se si tjetër mund ta qetësoni fëmijën tuaj për të fjetur. Në mënyrë tipike, ndihmon lëkundja, një ninullë e ngrohtë, zhurmë e bardhë apo mbajtja në hobe. Mundohuni të zbuloni ritualin e preferuar të foshnjës suaj, i cili do t’i ndihmojë ata të qetësohen dhe të flenë gjumë. Përndryshe, mamaja që ushqehet me gji do të jetë e vetmja në gjendje të qetësojë foshnjën dhe kjo është e padrejtë – baballarët kanë të drejtë të ndihmojnë edhe fëmijën të flejë (dhe nëna do të ketë kohë për veten e saj). Vendosja e një rituali të tillë “qetësues” do të ndihmojë në organizimin e shtëpive të fëmijëve (p.sh. është më lehtë atëherë ta lini fëmijën me gjyshërit dhe të jeni të sigurt se ata do të jenë në gjendje t’i qetësojnë për të fjetur).
Çështja e fundit për të diskutuar: a duhet ta zëvendësojmë ushqyerjen me gji me një biberon? Në fakt, disa fëmijë bien më lehtë në gjumë kur kanë biberon, por të tjerët e pështyjnë me neveri. Rregulli kryesor është: një fëmijë i porsalindur që ushqehet me gji nuk duhet të përdorë biberonin në 4 javët e para të jetës. Më vonë, përpiquni t’i shmangni. Thithja e zgjatur mund të çojë në rënie flokësh, shtim në peshë dhe probleme me rregullimin e emocioneve. Por disa fëmijë kanë një nevojë shumë të fortë për thithjen dhe ata, pasi të kenë mbushur të paktën 1 muaj, mund të përdorin një biberon, por sa më rrallë dhe shkurtimisht që të jetë e mundur.
Mësojini të qetësohen
Disa fëmijë rriten shpejt nga dremitjet dhe nuk i duan në vitin e dytë. Ju nuk mund të detyroni askënd të flejë. Prindërit janë më nervozë kur përpiqen të detyrojnë diçka dhe kjo e bën të vështirë që fëmija të qetësohet.
Çfarë mund të bëni nëse është kështu, veçanërisht që ekspertët bien dakord për rëndësinë e gjumit? Fëmija juaj duhet të kalojë kohë jashtë, jo para TV, tablet ose smartphone. Prezantoni ritualin e pushimit pas drekës. Lëreni telefonin tuaj, shkoni në shtrat me fëmijën për t’u përqafuar dhe lexuar libra. Ndoshta do të vijë gjumi? Ose jo. Gjithsesi, është një ide e mirë t’i mësoni ata të rigjenerojnë forcën dhe energjinë.
